EMAMAKI: 70
SIGABA A
UMBUTO 1
Emaphoyisa akahulumende asuke afuna kucedza bugebengu emmangweni./ Emaphoyisa afuna kubamba tiboshwa letibalekile/ afuna kuvikela umphakatsi etigebengwini. 
Timphendvulo titawehluka. Kungaba kuntjontja, kubulala nekudlwengula/ bewumkhulu ngobe kukhalwa etindzaweni letinyenti (kubili kuphela). 
Ungabika ehhovisi lesikhulu semaphoyisa nobe ushaye lucingo kute ungabonwa ngumuntfu/ kusetjentiswa kwemsakato, lucingo, ifeksi, i-imeyili, incwadzi, bomakhalekhikhini, kubhalela emaphephandzaba. (Kunye kuphela) 
Basakati abazange baphelelwe ngemandla ekusakateni ngaletigebengu emmangweni, bemsakato bakhipha simemetelo onkhe emalanga. 
Timphendvulo titawehluka. Emaphoyisa akasuswe emmangweni abekwe endzaweni lephephile. Emaphoyisa akabe yincenye yemmango/ onkhe emaphoyisa awanikwe tibhamu, timbatfo netimoto letingangenwa yinhlavu/ avunyelwe kudubula/ angahlali ndzawonye akantjintjwantjintjwe/ awasebentise tindiza letinaphephelemhlane. Kuguculwa kwemtsetfo wekusebenta kwemaphoyisa. 
Timphendvulo titawehluka. Kungatsengwa tintfo letintjontjiwe. Akuvulwe tinhlangano telusha kufundziswe ngekutiphatsa kwebantfwana. Akubunjwe inhlangano yemaphoyisa emmango (CPF) / ummango kumele uhlangane ube munye kufundziswe insha ngebugebengu/ kushaywe umtsetfo weliwashi/ akube nebantfu labantjingelako ebusuku/ kukhanyiswe tindzawo tekuhlala (kufakwe bo-Apholo)/ ummamgo awubike ngetehlakalo tebugebengu. (Kunye kuphela) 
Ekupheleni kwemnyaka ngesikhatsi sekubhalwa kweluhlolo lwekugcina lwebafundzi/ ehlobo/ sekusondzele Khisimusi. 
Timphendvulo titawehluka. Kukhushulwa kwemali yekufundza. Kudlwengulwa emabaleni esikolo. Tinkinga tekudla/ tekuphepha esikolweni/ bafuna kutsi tindzawo tekuhlala tingehlukaniswa ngekwebulili/ babhikishela letiboshwa letibaleke ejele kutsi kungenteka tihlala nato ngekhatsi/ abafuni bafundzisi kumbe baphatsi benyuvesi. (Kubili kuphela) 
Uyicondzise kuTsembela/kulendvodzakati yakhe ngobe umkhombe ngemunwe, futsi ukhuluma abuke yena emehlweni. NaLaHlophe ubuke yena. 
Ukhuluma neyise agucile kantsi futsi ubuke phasi kukhombisa inhlonipho. 
Imibono itawehluka. Labanye batawuvumelana nembono kantsi labanye batawuphikisa. Sibonelo: Loko kwenta bafati bangabi nenkhululeko yekutikhetsela lapho bafuna kuhlala khona / kunekubandlulula/ lombono uhlukumeta emalungelo abomake. 
Imibono itawehluka - kodvwa Tsembela kumele atfolakale onile/ iphatselene nemahhunga aTsembela nekutiphatsa kwakhe/ utetfwele. wala kwendziswa,uganile. 1 2
1.2.8 Ubukeka akhatsatekile, ubambe sihlatsi futsi ubukeka etfukile./Umangele. Imvunulo yesiSwati / inhlonipho emkhatsini wemntfwana nebatali/ (Timphendvulo atisho konkhe lokukhombisa lusha buhle benhlonipho nemasiko). 
Belibalele / belishisa ngobe lomndeni awukembatsi timphahla letishisako nobe temvula/ belisibekele ngobe titfunti tabo asitiboni. 
Unina wammemeta ngesankhahlu/ ufuna lusito lwabo/ abefuna kuyocolisa kubatali bakhe/ ukhombisa inhlonipho kubatali bakhe.
SAMBA SIGABA A: 30
EMACOPHELO EMAMAKI EMAKHONO
Licophelo lelisetulu: 8 - 9 Umongo locuketse emaphuzu labalulekile ngemagama langengci kulangema-60 - 70 kepha kukhona lambalwa lasele ngaphandle kancane.
Lizinga lelemukelekile: 5 - 7 Umongo locuketse emaphuzu ngemagama langengci kulangema-60 - 70 kepha kukhona lokunyenti lokusilele lokwenta umongo wendzaba ungevakali kahle.
Lokulingene: 4 Umongo lonemaphutsa ekupela nelulwimi futsi ungevakali kahle umlayeto wawo kantsi futsi unemagama langetulu kulangema-60 - 70.
SAMBA SIGABA B: [10]
SIGABA C: LUHLELO NELULWIMI
UMBUTO 3
1CAPHELA: Umbuto ulungisiwe ephepheni lemibuto. Kwakhiwa umusho loveta inshokutsi yekucasuka kusetjentiswa loluvelomagama lolulandzelako: Nx! Sib. "Nx!uyangeya, ucabanga kutsi angeke ngikwente lutfo". 
3Matsebula abesibindzi, bantfwabakhe benta labakufunako. Umusho awuvete inshokutsi yemuntfu longakhulumeli futsi.
4.2 Wazama kuvuka Matsebula atenta umuntfu lonesibindzi njengelibhubesi. 
5 Kwakhiwa umusho, kusetjentiswa saga kuveta lenchazelo lelandzelako: 'Umuntfu lotilungele longacali muntfu.' 
6 Insimbi lecinile lekugujwa ngayo umgodzi/ simbo lecijile. 
7 Kusho lomunye wabosidlani akhombisa luvelo lolumangalisako/ umusa/ kulunga/ luvelo. 
8 Kwakhiwa umusho kusetjentiswa linye lalamagama ethekhiniki lalandzelako: -makhalekhikhini -livolovolo. 
9 Bayitsatsa njalo imali bosidlani/ kusho lomunye wabosidlani akhombisa lunya. 
10 Kwakhiwa imisho lemibili leveta letinchazelo letilandzelako:
Lesilwane - Inkhomo yaketfu idla tjani. 
Umuntfu longakwati kudlala ibhola - Sipho yinkhomo ebholeni. (akwemukelwe nenchazelo yenshokutsi yalamagama) [12]
UMBUTO 4
Itsandzwa = Itsandvwa. Kusetjentiswa leligama lelingenhla emshweni. Sib. Inyama itsandvwa kakhulu kulelive. 
Umphatsi wesifundza seKZN watsi bantfu bakubo abatiphatse kahle nga-2010/ Umphatsi wesifundza seKZN watsi ebantfwini bakubo babotiphatsa kahle nga-2010/ ...bantfu bakubo babotiphatsa kahle nga-2010/ ...ebantfwini bakubo batiphatse kahle nga-2010.
Kwakhiwa umusho losesikhatsini lesitako, umuntfu abe ngumentiwansombo. Sib. Umlumbi utawutsengela umuntfu timphahla tekugcoka. 
Badlali nibabona bagijima bakhahlela ibhola kusuke tintfuli. Bantfu bakitsi tiphatseni kahle nga-2010. Dlalani kahle ma-Afrika nimele live lenu/ Wota 2010! Wota usite onkhe ema-Afrika!!! / Baphakeleni ngelwati lwetemidlalo bantfu bakini! 
Likhombisa kutsi lomuntfu munye/ bunye bentfo/ kutsi bantfu bangaki. 
Kwakhiwa umusho ngalomusho lokhontile losho sizatfu: -Tiyatiwa letiboshwa ngoba sekukhulunyiwe ngato sikhatsi lesidze/ Asisebenteni sonkhe nasifuna kuphumelela nga-2010. 
Kufakelwe sicalo. nankamisa logcinile. 
SAMBA SIGABA C: 30
SAMBA: 70
